شکایت از اداره راه و شهرسازی یکی از مهمترین دعاوی حقوقی و اداری است که معمولاً در اثر تصادفات جادهای، نقص راه، اقدامات تملکی، یا قصور در نگهداری جادهها مطرح میشود. بسیاری از شهروندان نمیدانند در چه شرایطی امکان طرح دعوا علیه اداره راه، راهداری یا راه و ترابری وجود دارد و مبنای مسئولیت این نهادها چیست.
آقای رسول خیابانی بهعنوان وکیل متخصص دعاوی مسئولیت مدنی و دعاوی علیه نهادهای دولتی، تأکید میکند که آگاهی از مبانی قانونی، نقش تعیینکنندهای در موفقیت این نوع شکایات دارد.
مسئولیت اداره راه و شهرسازی در نگهداری جادهها
مطابق مقررات جاری، متولی حفظ، نگهداری، تعمیر و نصب علائم هشداردهنده راهها و شوارع برونشهری، اداره راه و ترابری (راه و شهرسازی و راهداری) است.
چنانچه در زمان تعمیر یا مرمت جاده، علائم هشداردهنده نصب نشود و در نتیجه آن خسارتی به اشخاص وارد گردد، اداره راه مسئول جبران خسارت خواهد بود.
این قاعده، مبنای اصلی بسیاری از دعاوی با عنوان شکایت از اداره راه و شکایت از اداره راهداری است.
شکایت از اداره راه بابت تصادف
در سالهای اخیر، قانونگذار رویکردی حمایتی نسبت به زیاندیدگان تصادفات اتخاذ کرده است.
بر اساس تبصره ۳ ماده ۱۴ قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی مصوب ۱۳۸۹، کارشناسان تصادف مکلفاند نقص راه یا وسیله نقلیه را بررسی و در صورت تأثیرگذاری، قصور سازمانهای مسئول را اعلام کنند.
به گفته رسول خیابانی، وکیل متخصص تصادفات، این تبصره یکی از مهمترین ابزارهای حقوقی برای طرح شکایت از اداره راه بابت تصادف و تنظیم متن شکایت از اداره راه بابت تصادف است.
نظریه تقصیر یا نظریه خطر؟ مبنای مسئولیت اداره راه
اصل کلی در حقوق ایران آن است که مسئولیت مدنی مبتنی بر تقصیر است؛ اما در حوزه حوادث رانندگی، قانونگذار گاه به سمت نظریه خطر و مسئولیت بدون تقصیر گرایش یافته است.
بر اساس:
- ماده ۲۶ قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی
- ماده ۴ قانون ایمنی راهها و راهآهن
در مواردی که نقص راه علت وقوع حادثه باشد، مسئولیت متوجه محافظ راه است؛ حتی اگر خطای انسانی نیز دخیل بوده باشد.
آیا میتوان از اداره راه به دلیل نبود علائم هشداردهنده شکایت کرد
نبود یا نقص علائم هشداردهنده در جادهها یکی از شایعترین علل طرح شکایت از اداره راه است.
مطابق مقررات، اداره راه و شهرسازی مکلف به نصب علائم ایمنی در زمان تعمیر، مرمت یا وجود خطرات جادهای است.
در صورت وقوع حادثه، نبود این علائم بهعنوان قرینه تقصیر یا مسئولیت محض محافظ راه تلقی میشود.
رسول خیابانی، وکیل متخصص دعاوی حوادث جادهای، تأکید میکند که اثبات این موضوع از طریق گزارش پلیس و نظریه کارشناس تصادف، نقش تعیینکنندهای در صدور رأی به نفع زیاندیده دارد.
محافظ راه کیست و چه نهادهایی مسئولاند
مطابق تحلیلهای حقوقی، رژیم مسئولیت ناشی از راه در حقوق ایران، مبتنی بر مسئولیت محض است.
بر اساس تبصره ۳ ماده ۱۴ قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی، اگر نقص راه مؤثر در تصادف باشد، محافظ راه مکلف به جبران خسارت است.
محافظ راه میتواند شامل موارد زیر باشد:
- وزارت راه و شهرسازی
- اداره راهداری
- شهرداریها
- دهیاریها
- دارندگان راههای خصوصی
رسول خیابانی در پروندههای متعددی، با استناد به همین مبنا، موفق به اثبات مسئولیت نهادهای متولی راه شده است.
مرجع صالح رسیدگی به شکایت از اداره راه و شهرسازی
یکی از پرسشهای پرتکرار کاربران این است که:
شکایت از اداره راه در دیوان عدالت اداری مطرح میشود یا دادگاه حقوقی؟
پاسخ به ماهیت دعوا بستگی دارد؛
اگر خواسته، ابطال تصمیم یا اقدام اداری باشد، دیوان عدالت اداری صالح است؛ اما در صورتی که مطالبه خسارت ناشی از تصادف یا نقص راه مطرح باشد، دادگاه حقوقی مرجع رسیدگی خواهد بود.
به گفته رسول خیابانی، تشخیص صحیح مرجع صالح، از رد شدن دعوا جلوگیری میکند.
شکایت از اداره راه و ترابری و اقدامات تملکی
در برخی دعاوی، شکایت از اداره راه و شهرسازی به دلیل اقدامات تملکی مطرح میشود.
بر اساس رأی قطعی شماره 9309980207200710 صادره از شعبه ۵۹ دادگاه تجدیدنظر استان تهران:
«در صورت ابطال اقدامات تملکی اداره کل راه و شهرسازی، محکومیت اداره مذکور به پرداخت خسارت دادرسی موجه نیست؛ زیرا اقدامات صورت گرفته در راستای اعمال حاکمیت بوده است.»
مستند: ماده ۱۱ قانون مسئولیت مدنی
این رأی نشان میدهد که تفکیک اعمال حاکمیتی و تصدیگری نقش اساسی در سرنوشت دعوا دارد.
حدود مسئولیت اداره راه در برابر راننده مقصر
مطابق تفسیر قضایی:
مقررات ماده ۴ قانون ایمنی راه و راهآهن منصرف از مواردی است که راننده مسبب حادثه بوده و دارای مسئولیت کیفری و مدنی است.
به بیان دیگر، اگر راننده کاملاً مطابق مقررات حرکت کرده باشد، اما نقص راه موجب حادثه شود، مسئول دانستن راننده فاقد وجاهت قانونی خواهد بود و مسئولیت متوجه اداره راه است.
نحوه اثبات تقصیر اداره راهداری در تصادفات
مسئولیت اداره راهداری در تصادفات جادهای چگونه اثبات میشود؟
برای اثبات مسئولیت اداره راهداری، صرف وقوع تصادف کافی نیست؛ بلکه باید تأثیر نقص راه در حادثه احراز شود.
این موضوع از طریق نظریه کارشناسی رسمی، گزارش پلیس و بررسی وضعیت جاده امکانپذیر است.
رسول خیابانی، وکیل متخصص شکایت از اداره راه، معتقد است تمرکز بر رابطه سببیت بین نقص راه و حادثه، کلید موفقیت در این پروندههاست.
آیا همزمان میتوان از راننده و اداره راه شکایت کرد
در بسیاری از پروندهها، امکان طرح دعوا علیه هر دو وجود دارد؛ بهویژه در مواردی که خطای انسانی و نقص راه توأمان در وقوع تصادف مؤثر بودهاند.
در چنین حالتی، دادگاه میزان تقصیر هر یک را مشخص و مسئولیت را بهصورت نسبی تقسیم میکند.
رسول خیابانی توصیه میکند این دعاوی با تنظیم دادخواست حرفهای و استناد دقیق به قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی مطرح شوند.
نقش نظریه کارشناسی در شکایت
نظریه کارشناسی تصادف، مهمترین سند اثباتی در شکایت از اداره راه است.
طبق قانون، کارشناس موظف است نقص راه، علائم هشداردهنده و وضعیت ایمنی مسیر را بررسی کند.
به گفته رسول خیابانی، وکیل متخصص دعاوی علیه نهادهای دولتی، بدون نظریه کارشناسی مستند، امکان صدور رأی به نفع زیاندیده بسیار کاهش مییابد.
مطالبه خسارت مادی و معنوی از اداره راه
سوال:
مطالبه خسارت مادی و معنوی از اداره راه چگونه انجام میشود؟
در صورت اثبات مسئولیت اداره راه، زیاندیده میتواند خسارات مادی (هزینه درمان، تعمیر خودرو) و در موارد خاص خسارت معنوی را مطالبه کند.
تنظیم صحیح خواسته و ادله، تأثیر مستقیم بر میزان خسارت قابل وصول دارد.
رسول خیابانی در این مرحله با بهرهگیری از رویه قضایی، بیشترین میزان جبران خسارت را برای موکلان خود مطالبه میکند.
نمونه شکایت از اداره راه
در تنظیم نمونه شکایت از اداره راه یا شکایت از اداره راه و شهرسازی باید به نکات زیر توجه شود:
- تصریح به نقص راه یا فقدان علائم هشداردهنده
- استناد به نظریه کارشناسی تصادف
- ذکر مواد قانونی مرتبط (تبصره ۳ ماده ۱۴ قانون تخلفات رانندگی)
- مطالبه خسارت مادی و معنوی
- تعیین دقیق مرجع صالح (دادگاه حقوقی یا دیوان عدالت اداری)
نقش وکیل متخصص در شکایت از اداره راه
دعاوی علیه نهادهای دولتی، به دلیل پیچیدگیهای حقوق عمومی و مسئولیت مدنی، نیازمند وکیل متخصص است.
آقای رسول خیابانی بهعنوان وکیل متخصص شکایت از اداره راه و شهرسازی، با تسلط بر رویه قضایی و قوانین خاص، مسیر اثبات مسئولیت این نهادها را هموار میسازد و از حقوق زیاندیدگان دفاع مؤثر میکند.
نمونه پرونده واقعی شکایت از اداره راه و شهرسازی
وقوع تصادف در جادههای برونشهری همواره صرفاً ناشی از خطای راننده نیست.
در بسیاری از پروندهها، نقص راه، نبود علائم هشداردهنده و قصور اداره راه و شهرسازی نقش اصلی را در بروز حادثه ایفا میکند.
در این مطلب، یک پرونده واقعی نمونه شکایت از اداره راه را بهصورت کاربردی بررسی میکنیم.
در اینگونه دعاوی، بهرهگیری از تجربه و دانش آقای رسول خیابانی، وکیل متخصص دعاوی علیه اداره راه و شهرسازی نقش تعیینکنندهای در احقاق حق زیاندیدگان دارد.
شرح کلی پرونده
در این پرونده واقعی، شاکی در محور برونشهری … در ساعات شب دچار سانحه رانندگی میشود.
محل حادثه در محدوده عملیات عمرانی اداره راه بوده، اما هیچگونه تابلو هشدار، چراغ ایمنی یا علائم استاندارد نصب نشده است.
طبق گزارش پلیس راه و نظریه کارشناس تصادفات، نقص ایمنی راه و قصور اداره راه و شهرسازی در بروز حادثه مؤثر تشخیص داده میشود.
نمونه شکوائیه شکایت از اداره راه و شهرسازی
ریاست محترم دادگاه عمومی حقوقی
با سلام و احترام
اینجانب … به استحضار میرساند در تاریخ … در محور … به علت فقدان علائم هشداردهنده، نبود روشنایی و عدم ایمنسازی محل عملیات عمرانی توسط اداره راه و شهرسازی، دچار حادثه رانندگی شده و خسارات سنگین مادی و بدنی به اینجانب وارد گردیده است.
برابر گزارش پلیس راه و نظریه کارشناس رسمی، نقص راه و قصور متولی نگهداری جاده در وقوع حادثه مؤثر بوده است.
لذا مستنداً به ماده ۴ قانون ایمنی راهها، تبصره ۳ ماده ۱۴ قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی و قواعد اتلاف و تسبیب، تقاضای صدور حکم بر محکومیت اداره راه و شهرسازی به جبران کلیه خسارات وارده را دارم.
با تقدیم احترام
امضاء – تاریخ
لایحه قانونی وکیل شاکی
ریاست محترم دادگاه
احتراماً، اینجانب رسول خیابانی به وکالت از خواهان اعلام میدارم که مسئولیت اداره راه در پرونده حاضر، صرفاً مبتنی بر نظریه تقصیر نبوده بلکه وفق قوانین خاص، از نوع مسئولیت محض و بدون نیاز به اثبات تقصیر شخصی است.
بر اساس تبصره ۳ ماده ۱۴ قانون رسیدگی به تخلفات رانندگی، هرگاه نقص راه در وقوع تصادف مؤثر باشد، محافظ راه مکلف به جبران خسارت است.
اداره راه و شهرسازی بهعنوان متولی نگهداری و ایمنسازی جاده، مکلف به نصب علائم هشداردهنده و تأمین ایمنی محل عملیات عمرانی بوده که این تکلیف قانونی بهطور آشکار نقض شده است.
همانگونه که اینجانب رسول خیابانی، وکیل متخصص دعاوی اداره راه در لوایح قبلی اظهار کرده ام، در اینگونه پروندهها حتی در فرض وجود خطای انسانی، قصور اداره راه مسئولیت آن نهاد را زایل نمیکند.
نظریه کارشناسی رسمی نیز رابطه مستقیم بین نقص راه و بروز حادثه را تأیید نموده و دفاعیات خوانده مبنی بر انتساب کامل حادثه به راننده، فاقد وجاهت قانونی است.
لذا مستنداً به ماده ۱۱ قانون مسئولیت مدنی، ماده ۴ قانون ایمنی راهها، قواعد فقهی اتلاف و تسبیب و رویه قضایی موجود، صدور حکم به محکومیت اداره راه و شهرسازی به جبران کلیه خسارات مورد استدعاست.
نتیجه نهایی دادگاه
دادگاه با بررسی مستندات، گزارش پلیس راه و نظریه کارشناسی، نقص ایمنی راه و قصور اداره راه و شهرسازی را محرز تشخیص میدهد.
در نهایت، حکم به محکومیت اداره راه به پرداخت خسارات مادی خودرو، هزینههای درمانی و خسارات تبعی در حق شاکی صادر میگردد.
این رأی مطابق قانون حضوری و در مهلت مقرر قابل تجدیدنظرخواهی است.
جمعبندی کاربردی
پروندههای شکایت از اداره راه بابت تصادف نیازمند استناد دقیق به قوانین خاص، نظریه کارشناسی و دفاع فنی است.
تجربه نشان داده است که همراهی با رسول خیابانی، وکیل متخصص شکایت از اداره راه و شهرسازی میتواند مسیر اثبات مسئولیت و دریافت خسارت را کوتاهتر و مؤثرتر نماید.
سخن پایانی
شکایت از اداره راه و شهرسازی زمانی به نتیجه میرسد که نقص راه، قصور متولی نگهداری جاده و ارتباط آن با حادثه بهدرستی اثبات شود. تجربه نشان داده است که استناد دقیق به قوانین خاص و نظریه کارشناسی نقش تعیینکننده دارد.
در این مسیر، همراهی رسول خیابانی، وکیل متخصص شکایت از اداره راه میتواند تضمینکننده احقاق حقوق زیاندیدگان باشد.
پرسش های متداول
آیا برای شکایت از اداره راه بابت تصادف، تقصیر راننده مانع دریافت خسارت میشود؟
خیر، اگر نقص راه طبق نظر کارشناس در وقوع حادثه مؤثر باشد، اداره راه مسئول جبران خسارت است.
شکایت از اداره راه و شهرسازی در چه دادگاهی مطرح میشود؟
بسته به نوع دعوا، در دادگاه عمومی حقوقی و در موارد خاص در دیوان عدالت اداری قابل طرح است.
مهمترین مدرک برای شکایت از اداره راه چیست؟
گزارش پلیس راه و نظریه کارشناس رسمی که نقص ایمنی راه را مؤثر در تصادف تشخیص دهد.
دیدگاه شما