قرار منع تعقیب در پروندههای خیانت در امانت از چالشبرانگیزترین تصمیمات دادسراست؛ بهویژه زمانی که رابطه امانی مبتنی بر اعتماد، همکاری طولانیمدت و قرائن قوی بوده اما قرارداد کتبی یا شاهد مستقیم وجود ندارد.
در این مقاله، با تکیه بر قانون، رویه قضایی و تجربه عملی رسول خیابانی، وکیل متخصص خیانت در امانت، بهصورت کاربردی به موضوع اعتراض میپردازیم.
خیانت در امانت چیست و چه عناصری دارد
مطابق ماده ۶۷۴ قانون مجازات اسلامی، جرم خیانت در امانت زمانی محقق میشود که:
- مالی بهصورت امانی سپرده شود
- مال مورد سوءاستفاده، تصاحب، تلف یا مفقود گردد
- سوءنیت عام و خاص مرتکب احراز شود
نکته مهمی که آقای رسول خیابانی به عنوان وکیل برای خیانت در امانت همواره تأکید میکند این است که:
«سپردن مال الزاماً نیازمند قرارداد کتبی یا شاهد نیست و ید امانی میتواند از دل رابطه کاری، اعتماد مستمر و قرائن قضایی احراز شود.»
دلایل شایع صدور قرار منع تعقیب خیانت در امانت
در بسیاری از پروندهها، بازپرس به دلایل زیر قرار منع تعقیب صادر میکند:
- نبود قرارداد کتبی امانی
- فقدان شاهد مستقیم تحویل مال
- انکار متهم
- برداشت نادرست از اصل برائت
در حالی که مطابق ماده ۱۶۰ قانون مجازات اسلامی، امارات قضایی نیز از ادله اثبات جرم محسوب میشوند.
آیا بدون شاهد و قرارداد میتوان اعتراض کرد
بله. این تصور که خیانت در امانت حتماً نیازمند شاهد یا قرارداد است، غلط و خلاف قانون است.
در پروندهای واقعی، شاکی (آقای «ع.ع») بیش از ۱۰ سال با مشتکیعنها (خانم «م.د») رابطه کاری داشته است:
- دفتردار و مباشر رسمی با کارت اتحادیه
- پرداخت بیمه مستمر تا سال ۱۴۰۴
- تحویل کلید گاوصندوق، ریموت درب ورودی و کارت بانکی
- دسترسی شبانهروزی به محل کار و زندگی در همان ساختمان
به گفته رسول خیابانی، وکیل متخصص مرتبط با این موضوع:
«مجموع این اوضاع و احوال، ید امانی را بدون تردید اثبات میکند و صدور قرار منع تعقیب، ناشی از نقص تحقیقات است.»
امارات قضایی مهم در اعتراض به قرار منع تعقیب
در نمونه اعتراض به قرار منع تعقیب خیانت در امانت، موارد زیر نقش کلیدی دارند:
- فاکتورهای رسمی خرید طلا با حضور متهم
- پرینت حساب بانکی پرداخت ثمن
- اسناد مسکن ملی و فیشهای واریزی
- پیامکها و اقرارهای الکترونیکی بستگان متهم
- متواری شدن مشتکیعنها پس از مفقودی اموال
این موارد، حداقل ظن قوی برای صدور قرار جلب به دادرسی را ایجاد میکنند.
تحلیل حقوقی قرار منع تعقیب صادره
در پرونده مورد بحث، بازپرس محترم:
- تحقیقات محلی انجام نداده
- معاینه محل و استعلام از طلافروشیها صورت نگرفته
- پیامکها و ادله دیجیتال بررسی نشده
- کارشناسی خط و امضاء اسناد انجام نشده
این امر مغایر با ماده ۹۲ قانون آیین دادرسی کیفری است که بازپرس را مکلف به کشف حقیقت میداند.
متن اعتراض به قرار منع تعقیب خیانت در امانت
در لایحه اعتراض به قرار منع تعقیب خیانت در امانت باید بهصورت صریح به موارد زیر اشاره شود:
- اشتباه در تلقی «نبود قرارداد» بهعنوان «نبود دلیل»
- احراز رابطه امانی از طریق قرائن متراکم
- ترک فعلهای تحقیقاتی بازپرسی
- تحقق کامل عناصر ماده ۶۷۴ قانون مجازات اسلامی
نمونههای موفق اعتراض، اغلب با استدلال دقیق حقوقی و استناد به امارات قضایی به نتیجه رسیدهاند؛ امری که در رویه حرفهای رسول خیابانی به عنوان بهترین وکیل خیانت در امانت مشهود است.
مرجع اعتراض به قرار منع تعقیب خیانت
مطابق مواد ۲۷۰ و ۲۷۱ قانون آیین دادرسی کیفری:
- مرجع رسیدگی: دادگاه کیفری دو
- مهلت اعتراض: ۱۰ روز از تاریخ ابلاغ
عدم اعتراض در مهلت مقرر، موجب قطعیت قرار میشود.
نقش وکیل متخصص در نقض قرار منع تعقیب
پروندههای خیانت در امانت، بیش از هر چیز به تحلیل فنی ادله غیرمستقیم نیاز دارند.
به همین دلیل، استفاده از تجربه آقای رسول خیابانی به عنوان وکیل متخصص خیانت در امانت میتواند مسیر پرونده را از منع تعقیب به جلب به دادرسی تغییر دهد.
نمونه پرونده واقعی اعتراض به قرار
موضوع: اعتراض به قرار منع تعقیب خیانت در امانت
در این پرونده واقعی، شاکی پس از صدور قرار منع تعقیب از سوی دادسرا، با وکالت آقای رسول خیابانی نسبت به قرار صادره اعتراض نموده و پرونده به دادگاه کیفری دو ارجاع میشود.
شرح ماوقع پرونده
شاکی که سالها مدیریت یک واحد صنفی را بر عهده داشته، اموال، اسناد، وجوه نقد و اشیای قیمتی خود را به دلیل رابطه کاری و اعتماد طولانیمدت، در اختیار دفتردار خویش قرار میدهد.
مشتکیعنها با در اختیار داشتن کلید گاوصندوق و دسترسی کامل به محل، پس از مدتی بدون اطلاع شاکی از دسترس خارج میشود.
متعاقب این غیبت، شاکی متوجه فقدان طلاجات، اسناد مالی، چک و وجوه نقد میگردد.
با وجود ارائه قرائن متعدد، دادسرا به استناد فقدان قرارداد کتبی و شاهد مستقیم، قرار منع تعقیب صادر میکند.
شاکی با این استدلال که رابطه امانی و سوءاستفاده کاملاً محرز است، با وکالت رسول خیابانی به قرار صادره اعتراض مینماید.
نمونه لایحه اعتراض به قرار منع تعقیب
نمونه لایحه اعتراض به قرار منع تعقیب
به وکالت از شاکی توسط رسول خیابانی
ریاست محترم دادگاه کیفری دو
با سلام و احترام
اینجانب رسول خیابانی به وکالت از شاکی، در اعتراض به قرار منع تعقیب صادره، به استحضار میرسانم:
اولاً، استدلال دادسرا مبنی بر فقدان دلیل، ناشی از تفسیر مضیق و ناصحیح ادله اثبات جرم است. مطابق ماده ۱۶۰ قانون مجازات اسلامی، امارات قضایی از ادله معتبر بوده و در جرم خیانت در امانت، وجود قرارداد کتبی یا شاهد مستقیم شرط تحقق جرم نیست.
ثانیاً، رابطه امانی در این پرونده از طریق مجموعهای از قرائن متقن احراز میشود؛ از جمله رابطه کاری طولانیمدت، پرداخت بیمه، در اختیار داشتن کلید گاوصندوق، دسترسی نامحدود به محل و اعتماد مستمر شاکی. این اوصاف، ید امانی مشتکیعنها را بهصورت کامل اثبات مینماید.
ثالثاً، فقدان اموال دقیقاً پس از خروج و متواری شدن مشتکیعنها رخ داده است. این همزمانی، بهعنوان اماره قوی بر سوءنیت و تصاحب غیرمجاز تلقی میشود و نمیتوان آن را نادیده گرفت.
رابعاً، بازپرس محترم بدون انجام تحقیقات لازم از جمله تحقیق محلی، استعلام از مراجع مرتبط، بررسی پیامکها و مستندات بانکی و کارشناسی اسناد، مبادرت به صدور قرار نموده که این امر مغایر تکلیف قانونی بازپرس در کشف حقیقت است.
خامساً، اصل برائت زمانی قابلیت اعمال دارد که هیچ قرینه و امارهای وجود نداشته باشد؛ حال آنکه در این پرونده، تراکم قرائن به حدی است که صدور قرار جلب به دادرسی کاملاً موجه و قانونی است.
بنا بر مراتب فوق و با عنایت به تحقق عناصر مادی و معنوی جرم خیانت در امانت موضوع ماده ۶۷۴ قانون مجازات اسلامی، صدور قرار منع تعقیب فاقد وجاهت قانونی بوده و مستوجب نقض است.
نتیجه نهایی اعتراض
دادگاه کیفری دو با پذیرش استدلالهای حقوقی و دفاعیات فنی رسول خیابانی، قرار منع تعقیب صادره از دادسرا را به دلیل نقص تحقیقات و بیتوجهی به امارات قضایی نقض مینماید.
پرونده جهت تکمیل تحقیقات و صدور قرار مقتضی به دادسرا اعاده شده و مسیر رسیدگی مجدد با رویکرد احقاق حق شاکی گشوده میشود.
سخن پایانی
قرار منع تعقیب پایان راه نیست.
در بسیاری از پروندهها، با اعتراض اصولی، لایحه مستدل و تبیین صحیح امارات قضایی، امکان نقض قرار و ادامه تعقیب کیفری وجود دارد؛ بهویژه در پروندههایی که اعتماد، رابطه کاری طولانی و ید امانی نقش محوری دارند.
پرسش های متداول
آیا بدون شاهد میتوان به قرار منع تعقیب خیانت در امانت اعتراض کرد؟
بله. طبق ماده ۱۶۰ قانون مجازات اسلامی، امارات قضایی مانند رابطه کاری، ید امانی، فاکتور، پیامک و قرائن قوی برای اعتراض کافی است.
مهلت اعتراض به قرار منع تعقیب خیانت در امانت چقدر است؟
مطابق مواد ۲۷۰ و ۲۷۱ قانون آیین دادرسی کیفری، شاکی فقط ۱۰ روز از تاریخ ابلاغ برای اعتراض در دادگاه کیفری دو مهلت دارد.
چرا استفاده از وکیل در اعتراض به قرار منع تعقیب مهم است؟
زیرا تنظیم نادرست لایحه اعتراض، بیتوجهی به امارات قضایی و استناد ناقص قانونی میتواند موجب قطعیت قرار شود؛ موضوعی که به گفته رسول خیابانی، وکیل متخصص خیانت در امانت، بسیار شایع است.
دیدگاه شما